Powrót

Zaburzenia metaboliczne sprzyjające powstawaniu kamicy nerkowej

Przyczyny kamicy nerkowej nie są do końca znane. Mimo to, każda osoba cierpiąca na tę chorobę powinna mieć przeprowadzone badania, które w niektórych przypadkach pozwalają na wykrycie powodu tworzenia się kamieni w nerkach. Wśród wszystkich możliwości najczęstszą przyczyną kamicy są zaburzenia metaboliczne. Przez jakie dolegliwości mogą powstać kamienie na nerkach?

Idiopatyczna hiperkalciuria

Jedną z przyczyn kamicy nerkowej może być idiopatyczna hiperkalciuria. Jest to najczęstsza przyczyna choroby o podłożu metabolicznym. Zaburzenie polega na zwiększonym wydalaniu wapnia razem z moczem. Zespół występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet, ale nie jest zależny od wieku ? na idiopatyczną hiperkalciurię mogą cierpieć również dzieci. Podejrzewa się, że jest to przypadłość genetyczna. Określenie idiopatyczny podkreśla, że przyczyna choroby jest niejasna. Hiperkalciuria może pojawić się nawet wtedy, gdy mamy prawidłowe stężenie wapnia w surowicy krwi.

Pierwotna nadczynność przytarczyc

Rozpoznanie nadczynności przytarczyc we wstępnej fazie jest bardzo trudne. Choroba rozwija się wolno i może dawać niecharakterystyczne objawy. Warto jednak drążyć temat, ponieważ w przypadku osób dorosłych cierpiących na nadczynność przytarczyc u 59% do 86% chorych stwierdzana była kamica nerkowa. Takie objawy jak hiperkalcemia, brak łaknienia, nudności, wymioty, bóle brzucha, osłabienie, znużenie, zaparcia na przemian z biegunkami, depresja czy zaburzenia psychiczne powinny zaniepokoić i zachęcić do dalszych badań.

Pierwotna hiperoksaluria

Kolejnym zaburzeniem metabolicznym, przez które możemy cierpieć na kamienie w nerkach, jest pierwotna hiperoksaluria. To rzadka wrodzona choroba, ujawniająca się we wczesnym dzieciństwie. Pierwotna hiperoksaluria nie daje objawów do czasu, aż w organizmie wystąpi kamienica nerkowa. Można jedynie zauważyć wydalanie szczawianów w moczu, charakterystyczny jest również niski wzrost chorych dzieci. W przypadku ostrego przebiegu choroby może dojść nawet od niewydolności nerek przed 20. rokiem życia. W swojej łagodnej formie przyczyni się tylko do powstawania kamieni nerkowych.

Kamica z kwasu moczowego

Kamica moczanowa rozwija się, gdy pH moczu jest kwaśne lub organizm produkuje nadmiar kwasu moczowego. Kamienie z kwasu moczowego mogą zacząć się krystalizować jedynie w kwaśnym środowisku, a zwłaszcza kiedy zostaje zaburzony rytm dobowy pH moczu w ciągu dnia. Jeśli cierpimy na kamicę z kwasu moczowego, to warto wykluczyć z diety źródło puryn (szczególnie produkty mięsne), które w procesie metabolizmu zamieniane są w mocznik.

Charakterystyczną cechą kwasu moczowego jest to, że jego rozpuszczalność i dysocjacja bardzo mocno zależą od pH (dysocjacja jest niewielka w środowisku kwaśnym i niemal zupełna w środowisku zasadowym i obojętnym). Dlatego ważne jest również utrzymywanie prawidłowego pH moczu i małej diurezy (odwodnienia). Wtedy nawet zwiększone wydalanie kwasu moczowego (hiperurikuria) nie musi powodować wytrącania się kamieni moczanowych.

Kamica cystynowa

Kamica cystynowa to powikłanie choroby zwanej cystynurią. Co to za choroba? To wrodzone, genetycznie uwarunkowanie schorzenie, objawiające się problemami w transporcie w jelicie cienkim i ponownym wchłanianiu w proksymalnej cewce nerkowej cystyny, lizyny, ornityny i argininy. Kiedy te aminokwasy dostają się od moczu, ulegają krystalizacji i tak powstają kamienie nerkowe. Jest to schorzenie dziedziczne, występujące u obu płci. Zwykle występuje w 2. i 3. dekadzie życia. U dzieci ma bardzo ciężki przebieg. Kamicę cystynową często trudno zdiagnozować, bo nie towarzyszą jej żadne charakterystyczne objawy. Wyleczona może powracać, pomimo stosowanej profilaktyki (odpowiednia ilość płynów, dieta, leki). Może prowadzić nawet do niewydolności nerek.

 

  1. Eberdt-Gołąbek B. Kamica układu moczowego (cz. II). Metaboliczne czynniki powstawania kamicy moczowej. http://www.urologiapolska.pl/artykul.php?1702 Data dostępu: 10.05.2017