Powrót

Szałwia – właściwości i zastosowanie

Szałwia to zioło, które stosowały nasze babcie by radzić sobie z różnymi dolegliwościami, od leczenia zwyczajnych infekcji bakteryjnych gardła po bardziej poważne schorzenia. Roślina ta szczegółowo badana jest przez naukowców, ponieważ dostrzeżono jej skuteczne działanie na wiele chorób, w leczeniu których zawodzą standardowe metody. Czym jest szałwia i jakie są jej zdrowotne właściwości?

Kilka słów o szałwii

Szałwia to roślina, która pierwotnie pochodziła z okolic Morza Śródziemnego (1). Stosowana była jako przyprawa. Szybko jednak dostrzeżono jej lecznicze właściwości i obecnie hoduje się ją niemal na całym świecie. Sama nazwa łacińska: Salvia, pochodzi od słowa salvare, czyli ?czuć się dobrze? i salvus ? zdrowy (1). Wskazuje to na skuteczne właściwości lecznicze rośliny.

O szałwii pisał już w epoce starożytności ojciec medycyny ? Hipokrates (1). Obecnie wciąż odnajduje się coraz więcej zastosowań szałwii w lecznictwie. Poszczególne jej odmiany (np. szałwia czerwonokorzeniowa) posiadają różne związki chemiczne, które skutecznie działają na różne choroby.

Jakie właściwości posiada szałwia?

Szałwia posiada szerokie spektrum zastosowań, od wykorzystywania w charakterze przyprawy, poprzez kosmetykę, aż po ziołolecznictwo. Działa przede wszystkim przeciwbakteryjnie (2), dlatego płukanki z naparu z tej rośliny szeroko znane są jako skuteczny sposób na uciążliwe infekcje gardła. Szałwia wykazuje także działanie przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i ściągające (3). Dzięki temu często wykorzystywana jest w dermatologii.

Szałwia właściwości swoje wykazuje także w działaniu moczopędnym i żółciopędnym, co sprzyja pozbywaniu się nadmiaru wody z organizmu, a także korzystnie wpływa na kondycję układu moczowego. Roślina ma także właściwości przeciwcukrzycowe i tonizujące, a także posiada udowodniony wpływ na poprawę nastroju (1).

Jakie jest zastosowanie szałwii w medycynie?

Szałwia lekarska powszechnie stosowana jest jako składnik różnych leków przeznaczonych do stosowania zewnętrznego przy wielu schorzeniach dermatologicznych, np. atopowym zapaleniu skóry (2). Ze względu na swoje właściwości, maść szałwiowa skutecznie radzi sobie z czyrakami i ropniami, a także różnymi wypryskami i trądzikiem. Działa kojąco na oparzenia i zmniejsza żylaki (2).

Szałwia zastosowanie swoje często znajduje w leczeniu nadmiernej potliwości, a także jako płukanka do włosów, przeciwdziałająca przetłuszczaniu się (właściwości ściągające i przeciwzapalne). Mniej znanym działaniem rośliny jest jej wpływ na kobiecy organizm w trakcie menopauzy, zmniejszający przykre dolegliwości. Warto wspomnieć także o przeciwdziałaniu przerzutom komórek nowotworowych (3), a także potwierdzony, pozytywny wpływ szałwii na osoby chorujące na chorobę Alzheimera (2). Związki chemiczne zawarte w roślinie wpływają bowiem pozytywnie na utrzymanie funkcji poznawczej i dobrego nastroju chorych.

Dlaczego warto sięgnąć po medycynę naturalną?

Stosowanie alternatywnych metod leczenia często spotyka się ze sceptyczną opinią środowiska naukowego. Jednak przeprowadza się coraz więcej badań, mających na celu udowodnienie leczniczego działania naturalnych metod i wiele z nich otrzymuje swoje potwierdzenie w postaci pozytywnych wyników owych badań.

Największą zaletą medycyny naturalnej i ziołolecznictwa jest ograniczenie negatywnych skutków ubocznych, które niekiedy towarzyszą tradycyjnemu leczeniu. Lepsze tolerowanie przez organizm i zadowalające rezultaty potwierdzone przez badania naukowe to wystarczające argumenty, by rozważyć taką formę leczenia. Należy jednak pamiętać o tym, by stosować wyłącznie zbadane metody i stale przebywać pod kontrolą lekarza specjalisty.

Lecznicze działanie szałwii lekarskiej poparte zostało licznymi badaniami, dlatego warto rozważyć stosowanie jej w terapii różnych schorzeń, również jako środek wspomagający. Dotychczas roślina znana była wyłącznie ze swojego działania na proste problemy, takie jak np. nadmierna potliwość czy gromadząca się woda w organizmie, ale wciąż znajduje się coraz więcej jej leczniczych zastosowań.

 

  1. Zdrojewicz Z, Pypno D, Bugaj B, et al. Próby zastosowania szałwii w leczeniu zaburzeń poznawczych i choroby Alzheimera. Postępy Fitoterapii. 2015;4:263-267
  2. Maleszka R. Praktyczne zastosowanie leków ziołowych w dermatologii. Postępy Fitoterapii. 2002;3-4:53-63
  3. Keshavarz M, Mostafaie A, Mansouri K., et al. In vitro and ex viro antiangiogenic activity of Salvia officinalis. Phytother 2010;24:1526-1531.