Powrót

Rozpoznanie kamicy nerkowej

Kiedy stężenie naturalnie występujących w moczu substancji chemicznych jest zbyt duże, nie są one w stanie całkowicie się rozpuścić. Z nierozpuszczonych substancji tworzą się kryształki, nazywane potocznie piaskiem w nerkach, a potem coraz większe grudki. W taki sposób powstają kamienie nerkowe. Jakie są charakterystyczne objawy tej choroby? Jak wygląda diagnostyka kamicy nerkowej?

Jakie objawy ma kamica nerkowa?

Jeśli kamienie nerkowe pozostają w nerkach przez lata, mogą nie dawać żadnych objawów. Przez ten czas mogą powiększyć się do dużych rozmiarów, a nawet wypełnić całą miedniczkę i kielichy nerki (to tak zwane kamienie odlewowe). Sytuacja zmienia się, kiedy złogi opuszczają nerkę i zaczynają przesuwać się moczowodami. Mówimy wtedy o kolce nerkowej. Migracja kamieni wywołuje nagły, silny ból. Kobiety często opisują go jako bardziej dotkliwy niż ból porodowy. W tym porównaniu jest wiele prawdy ? wydalanie kamieni przez układ moczowy potocznie nazywa się rodzeniem kamieni. Ból umiejscawia się w okolicach nerki (gdy kamień jest jeszcze wysoko) lub w dole brzucha i promieniuje do pachwiny.

Przesuwający się kamień podrażnia układ moczowy, a nawet może doprowadzić do zatkania moczowodu. Inne charakterystyczne objawy kolki nerkowej to krew w moczu, nudności, wymioty, częste parcie na mocz, uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza, pieczenie podczas mikcji, a w przypadku mężczyzn ? ból promieniujący do czubka prącia. Jeśli te objawy występują, możemy podejrzewać, że cierpimy z powodu kamieni nerkowych. W takiej sytuacji potrzebne będą badania nerkowe, które ostatecznie potwierdzą kamicę oraz sprawdzą przyczynę powstawania złogów.

Kolka nerkowa ? jakie badania wykonać?

Podstawowe badania zlecane przez lekarza to USG oraz zdjęcie rentgenowskie brzucha. To najskuteczniejszy sposób na badanie kamieni nerkowych. Podczas badania można ocenić wielkość i liczbę kamieni oraz ich umiejscowienie. Jeśli nasz stan jest na tyle poważny, że czeka nas zabieg, to lekarz może zalecić również urografię (po podaniu środka kontrastującego bada się radiologicznie układ moczowy) lub tomografię komputerową brzucha, która jest w stanie wykryć wszystkie rodzaje kamieni moczowych, nawet te niezawierające wapnia.

Poszukując przyczyny powstawania złogów, należy wykonać badanie krwi i moczu. Mocz musi być zbierany przez całą dobę. Tylko taka próbka pozwoli właściwie ocenić objętość moczu, odczyn pH (mocz kwaśny lub zasadowy), zawartość wapnia, sodu, kwasu moczowego, szczawianów, cytrynianów i kreatyniny. Zbyt mała lub duża ilość pewnych składników może być powodem odkłaniania się złogów. Niestety badania nie gwarantują, że uda się odkryć przyczynę powstawania kamieni, bardzo często jest ona po prostu nieznana.

Jak leczy się kamicę nerkową?

Pierwszym krokiem przy leczeniu jest odpowiednie rozpoznawanie kamieni nerkowych. Małe złogi (mniejsze niż 5 mm) zwykle udaje się uwolnić naturalnie razem z moczem. W czasie leczenia zaleca się leki przeciwbólowe, rozkurczowe oraz picie bardzo dużej ilości płynów. W przypadku gdy kamień jest duży, a chorobie towarzyszą gorączka i dreszcze, konieczna może być interwencja chirurgiczna. Przedtem jednak stosuje się litotrypsję pozaustrojową (ESWL), która rozbija złogi wewnątrz organizmu za pomocą fali wstrząsowej. To bezpieczna i nieinwazyjna metoda, która nie wymaga nawet znieczulenia.

Jeśli kamień znajduje się w środkowym lub dolnym odcinku moczowodu, to do jego usunięcia stosuje się ureterorenoskopię (URL lub URLS). To zabieg w znieczuleniu, ale bez nacinania. Kamienie usuwa się za pomocą wziernika wprowadzonego przez cewkę moczową. Gdy duże złogi nadal znajdują się w nerce, stosuje się nefrolitotrypsję przezskórną (PCNL). Zabieg wymaga znieczulenia i niewielkiego nacięcia w okolicach nerki. Po PCNL należy kilka dni spędzić w szpitalu, a do pełnej sprawności wraca się po około 2 tygodniach.

 

1.  Drabczyk R. Kamica nerkowa. http://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/51945,kamica-nerkowa Data dostępu: 10.05.2017