Powrót

Dieta, a tworzenie się kamieni w drogach moczowych

dieta a kamienie nerkowe

Kamica nerkowa to powszechna choroba, która może mieć wiele przyczyn. W większości przypadków jest ona wynikiem nieodpowiedniej diety. Oprócz leczenia farmakologicznego najczęściej zaleca się pacjentom przestrzeganie specjalnych zaleceń żywieniowych, które nie tylko przyspieszają rekonwalescencję, ale mogą także powstrzymać nawroty choroby. Co powinno się jeść, a czego unikać przy kamicy nerkowej?

Dlaczego dieta ma takie znaczenie?

To, w jakiś sposób odżywia się człowiek ma istotny wpływ na stan jego zdrowia. Jest to prawda, z którą nie sposób się kłócić, ponieważ już w starożytności dostrzeżono wpływ spożywanego jedzenia na samopoczucie, a także leczenie różnych przypadłości.

Wraz z pokarmem i napojami do organizmu wprowadzane są różne substancje chemiczne, które odżywiają organizm. W wyniku zaburzeń funkcjonowania niektórych organów, wadom wrodzonym, a także nadmiernemu spożyciu owych pokarmów może dojść do sytuacji, kiedy niektóre składniki nie zostają zaabsorbowane i wydalone w prawidłowy sposób. Odkładają się one wtedy w organizmie, tworząc tzw. złogi.

Kamień w drogach moczowych to nic innego jak właśnie taki złóg. Powstaje z gromadzących się składników moczu. Dopasowanie odpowiedniej diety pomaga odzyskać równowagę w organizmie, poprzez zaprzestanie dostarczania mu składników sprzyjających chorobie i uzupełnianiu takich, które sprzyjają jej wyleczeniu.

Co powinno się jeść przy kamicy nerkowej?

W ustaleniu diety korzystnej dla danego przypadku ważne jest, aby dokładnie zdiagnozować rodzaj kamicy. Występuje ona bowiem w kilku odmianach, powodowanych przez różne czynniki. Z tego względu u każdej osoby posiadającej kamienie nerkowe dieta będzie inna.

Kamica moczanowa to odmiana, która najczęściej (80%-90% przypadków) dotyka mężczyzn (1). Ma swoje źródło w nadmiernym wydalaniu kwasu moczowego z nerek. Sprzyja temu dieta bogata w produkty o dużej zawartości puryny, np. różnego rodzaju mięsa (1). Osoby chorujące na kamicę moczanową powinny przede wszystkim spożywać duże ilości warzyw, owoców cytrusowych i soków owocowych, które sprzyjają alkalizowaniu się moczu, zmniejszając jego kwasowość. Warto sięgać także po nabiał, taki jak mleko i chude sery twarogowe. Dobrą wiadomością dla łasuchów jest też dozwolone spożycie cukru i miodu (2).

W przypadku kamicy szczawianowo-wapniowej dochodzi do nadmiernego wydalania wapnia z organizmu i zalegania szczawianu (1). Dlatego należy ograniczyć przyjmowanie tych związków. Dieta chorego powinna obejmować duże ilości owoców (szczególnie cytrusowych), pełnoziarnistych produktów zbożowych, a także masło, ogórki, kukurydza i cebula (2).

Innym rodzajem kamicy jest kamica fosforanowo-wapniowa, która często ma swoje źródło w zakażeniu bakteryjnym. W tym przypadku wskazane jest zakwaszenie organizmu, co można wesprzeć poprzez spożycie mięs, kasz, makaronów, masła, miodu i owoców cytrusowych, a także soków (2).

Oprócz indywidualnych zaleceń co do danego typu kamicy, warto pamiętać o uniwersalnej zasadzie postępowania z tą chorobą, a mianowicie spożywaniu dużej ilości płynów. Zaleca się picie ponad 2 l wody dziennie, także w godzinach wieczornych (2).

Czego unikać w diecie przy kamicy nerkowej?

Podobnie, jak w przypadku zaleceń, każdy rodzaj kamicy posiada inne spektrum produktów zakazanych.

W przypadku kamicy moczanowej są to w większości mięsa, szczególnie tłuste, takie jak wieprzowina i baranina. Warto też ograniczyć spożycie używek: kawy, mocnej herbaty i czekolady. Niewskazane są ciężkostrawne zupy przygotowywane na wywarach mięsnych, a także orzechy i rośliny strączkowe (2).

W kamicy szczawianowo-wapniowej należy unikać produktów bogatych w szczawiany, takich jak konserwy mięsne i rybne, kiszonki, szczaw, szpinak, rabarbar, a także używek: czekolady, kawy i mocnej herbaty. Bezwzględnie należy wykluczyć konserwanty, szczególnie glutaminian sodu (2).

Chorzy na kamicę fosforanową powinni unikać mleka i przetworów mlecznych, a także jaj i nasion roślin strączkowych. Zabronione są warzywa: szpinak, szczaw, rabarbar oraz używki: czekolada, kakao i mocna herbata (2).

Z diety osób chorujących na kamice powinny zniknąć wszelkie produkty silnie przetworzone, a także przyprawy, zupy i sosy ?instant?. Należy także unikać soli (2). W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących diety na nerki warto skonsultować się z dietetykiem bądź lekarzem specjalistą.

  1. Tałałaj M, Toboła M, Marcinowska-Suchowierska E. Kamica układu moczowego ? prewencja i leczenie farmakologiczne. Postępy Nauk Medycznych. 2009;5:387-394.
  2. Wnęk D, Kamica nerkowa ? dieta. Dostęp online: http://nefrologia.mp.pl/lista/62039,kamica-nerkowa-dieta Data dostępu: 17.02.2017.