Powrót

Diagnostyka kamicy nerkowej

Kamica nerkowa to jedna z najczęstszych chorób układu moczowego. W wielu przypadkach przebiega ona zupełnie bezobjawowo, a o jej wystąpieniu pacjent dowiaduje się w trakcie wykonywania podstawowych badań obrazowych, jak choćby RTG brzucha. Zdarza się jednak, że jej objawy przybierają ostrą postać ataku kolki nerwowej, charakteryzującej się ostrym i silnym bólem, która pojawia się wtedy, kiedy w wyniku zalegających w moczowodach złogów utrudniony zostanie swobodny przepływ moczu. W takiej sytuacji konieczna jest konsultacja medyczna.

Kamica nerkowa ? badanie moczu i nie tylko

Jak już zostało wspomniane, kamica nerkowa przez długi czas może rozwijać się zupełnie bezobjawowo, nie wywołując żadnych odczuwalnych przez pacjenta dolegliwości. Niekiedy jednak jej symptomy mogą przybrać ostrą postać ataku kolki nerkowej, czy też objawiać się w inny sposób, na przykład krwiomoczem (mocz zabarwiony na kolor czerwony powinien skłonić do natychmiastowej wizyty u lekarza).

Właściwa diagnostyka kamicy nerkowej rozpoczyna się od wykonania między innymi badania USG oraz zdjęcia radiologicznego. Badania te pozwalają ustalić miejsce, w którym znajdują się nagromadzone kamienie, a także określić ich ilość i wielkość.

Oprócz wyżej wymienionych badań niekiedy konieczne jest przeprowadzenie urografii lub tomografii komputerowej brzucha. Urografia jest badaniem radiologicznym układu moczowego, możliwym do wykonania po dożylnym podaniu środka kontrastującego, natomiast tomografia komputerowa brzucha umożliwia bardziej precyzyjne określenie położenia wszystkiego rodzaju kamieni zalegających w układzie moczowym.

U niektórych osób zaleca się ponadto wykonanie dalszych badań diagnostycznych, które pozwalają poznać konkretną przyczynę powstawania kamieni nerkowych. Dzięki temu, że rutynowe badania krwi i moczu dostarczają informacji na temat ewentualnego niedoboru lub nadmiaru poszczególnych substancji przyczyniających się do tworzenia kamieni nerkowych, prawidłowa interpretacja ich wyników pomaga jednoznacznie określić przyczynę tworzenia się kamieni i tym samym wdrożyć odpowiednią metodę leczenia.

W diagnostyce kamicy nerkowej mocz przeznaczony do badania powinien być gromadzony przez 24 godziny, a następnie poddany analizie pod kątem sprawdzenia m.in. objętości, odczynu pH, zawartości kwasu moczowego, wapnia, szczawianów, kreatyniny, sodu oraz cytrynianów.

W niektórych przypadkach lekarz może zalecić dodatkowo analizę chemiczną kamieni, które zostały już usunięte bądź wydalone. Procedura ta pomaga określić rodzaj kamieni zalegających w układzie moczowym i ułatwia dobór właściwego sposobu leczenia. (1)

Dalsze postępowanie

Metoda leczenia kamicy nerkowej powinna zostać dostosowana do stopienia natężenia objawów choroby oraz rodzaju kamieni gromadzących się w układzie moczowym. Celem jej wdrożenia jest przede wszystkim złagodzenie występujących symptomów oraz zapobieganie dalszemu rozwojowi choroby.

Podczas ataku kolki nerkowej, której towarzyszy umiarkowany ból, pacjentowi podaje się leki przeciwzapalne oraz środki rozkurczające mięśniówkę gładką, natomiast w przypadku wystąpienia silnego bólu konieczne jest podanie leków o znacznie silniejszym działaniu.

Niekiedy konieczne okazuje się być wdrożenie leczenia inwazyjnego. Może ono polegać na: litotrypsji pozaustrojowej, litotrypsji ureterorenoskopowej lub nefrolitotrypsji przeskórnej. Litotrypsja pozaustrojowa polega na rozkruszaniu złogów nerkowych i moczowodowych falami uderzeniowymi, które są generowane pozaustrojowo. Dzięki temu kamienie nerkowe ulegają rozbiciu na niewielkie cząstki, które następnie wydalane są wraz z moczem.

Z kolei litotrypsja ureterorenoskopowa polega na usunięciu kamieni poprzez wprowadzenie do moczowodu przez cewkę moczową i pęcherz endoskpu. W ten sposób, używając odpowiednich narzędzi, można usunąć zalegający kamień w całości lub w razie konieczności rozdrobnić go na mniejsze kawałki. Ostatnia metoda, nefrolitotrypsja przeskórna, podobnie jak wcześniejsza, polega na wprowadzeniu do moczowodów endoskopu z tą różnicą, że tym razem bezpośrednio poprzez powłoki brzuszne. Ten rodzaj zabiegu wykonywany jest zazwyczaj wtedy, gdy kamień nerkowy jest już dość duży.

 

1. Drabczyk R. Kamica nerkowa. https://nefrologia.mp.pl/choroby/chorobyudoroslych/51945,kamica-nerkowa Data dostępu 19.09.2017.